Εκτύπωση

Οι Ρώσοι «Εμιγκρέδες» της Καβάλας

Συγγραφέας: Χρυσούλα Βακιρτζή.... Δημοσίευση στη κατηγορία Εν αρχή ήν ο λόγος

Σας άρεσε το άρθρο?
(2 ψήφοι, μέση τιμή 3.00 από τα 5 αστέρια)

Νικόλαος Ρουδομέτωφ
Εκδόσεις Ι.Λ.Α.Κ. 2012
Παρουσιάζει η βιβλιοκριτικός Χρυσούλα Βακιρτζή

emigredesΠολλοί γνωρίζουν το ομώνυμο μυθιστόρημα του Μ. Καραγάτση. Λιγότεροι, ότι ο Λιάπκιν ήταν υπαρκτό πρόσωπο, το οποίο ενέπνευσε τον μυθιστορηματικό ήρωα του 1933, ο εμιγκρές ταγματάρχης Βασίλι Βασιλίεβιτς Νταβίντοφ. Και ακόμα λιγότεροι έχουν ακουστά ότι ο άνθρωπος αυτός, φανατικός αντικομμουνιστής, πήρε ενεργό μέρος στον ελληνικό κατοχικό Εμφύλιο, στο πλευρό των Γερμανών, ότι αποχώρησε από τη Ελλάδα μαζί τους και ότι, αργότερα, βρέθηκε με τις δύο κόρες του καλά αποκαταστημένος στον Καναδά, όπου τελείωσε τη ζωή του.

Ο Λιάπκιν του Καραγάτση είχε αποστρατευτεί ως ταγματάρχης, αλλά ανακλήθηκε στην υπηρεσία και πήρε δυο ακόμα βαθμούς. Στη συνέχεια πολέμησε τους μπολσεβίκους, μέχρι που εγκατάλειψε τη Ρωσία.

Εδώ μάλλον τυχαία ο Καραγάτσης αναπαράγει με λιτότητα και ενάργεια τις διαπιστώσεις του ...Θουκυδίδη, για το τι πρέπει να κάνουν οι άνθρωποι και οι πόλεις, προκειμένου να επιβιώσουν. Φυσικά, στο λόγο του Θουκυδίδη δεν περιλαμβάνονται οι αναλογίες με τα φίδια.

Ο Νταβίντοφ είχε σπουδάσει γεωπόνος- κτηνίατρος στη Γερμανία, στη σχολή Πόπελντορφ, κοντά στη Βόννη. Συνεπώς ήξερε άψογα Γερμανικά. Δεν ήταν αυτό βέβαια που τον έσπρωξε να συνεργαστεί με τους Γερμανούς, αλλά ο ασίγαστος αντικομμουνισμός του. Οι Γερμανοί φαίνεται ότι τον εμπιστεύτηκαν εξαρχής – και ως το τέλος: μόνο τους σοβαρούς συνεργάτες τους πήραν μαζί τους αποχωρώντας από την Ελλάδα. Ο Νταβίντοφ πήρε μαζί του και τις δύο κόρες του. Η γυναίκα του αρνήθηκε να εγκαταλείψει τη Θεσσαλία.

Τι σχέση μπορεί να έχουν Καραγατσικός ήρωας, ενός κλασικού πλέον μυθιστορήματος, με την πόλη της Καβάλας, τις Καμάρες του Μωχάμετ Αλη (Παλιό Υδραγωγείο), τον πρώτο κινηματογράφο της πόλης μας –τον οποίο και λεηλάτησαν οι Βούλγαροι στη λήξη της Κατοχής και την στρατιωτική θητεία του παππού μου στα βουνά του Καυκάσου, όπου ο τότε 17χρονος παππούς μου Καρυοφίλης Μαργαρίτης, άκουγε τους έντρομους Λευκορώσους να φωνάζουν στους Έλληνες στρατιώτες να φύγουν γιατί θα σας σκοτώσουν οι κομμουνιστές;

Ασύνδετα μοιάζουν όλα αυτά καταρχήν. Όμως, το νέο βιβλίο –ιστορική κατάθεση του Νίκου Ρουδομέτωφ, με τον τίτλο "Οι Ρώσοι «εΕμιγκρέδες» της Καβάλας 1922 -26" (Εκδόσεις ΙΛΑΚ, σελ. 120), λύνουν την απορία του... αναγνώστη και, με έναν αξιοσημείωτο πλούτο γνώσεων / πληροφοριών, έχουν πολλά να μας αφηγηθούν.

Άλλωστε, ένας ρώσος εμικγρές της Ελλάδα ήταν και ο πατέρας του συγγραφικού αυτού πονήματος –έτσι, ο Ν. Ρουδομέτωφ εξιστορεί πολλές και σημαντικές στιγμές από την τοπική μας ιστορία, αφιερώνοντας συνάμα το παρόν βιβλίο στη μνήμη του -πατέρα του- Βίκα (Βίκτωρα) Νικολάιεβιτς Ρουνταμιότωφ.

Κατά τις αρχές του 20ου αιώνα, η μικρή Ελλάδα αρχίζει να φιλοξενεί μερικές χιλιάδες Ρώσους πρόσφυγες, άνθρωποι ταλαιπωρημένοι σε σώμα και ψυχή –τους ξέβρασε το κύμα της Οκτωβριανής επανάστασης των Μπολσεβίκων στα 1917.

Βέβαια, αυτοί οι άνθρωποι δεν ήταν αριστοκράτες, ούτε εκπρόσωποι της άρχουσας τάξης. Ρώσοι απλοί πολίτες ήταν, που, κατά τη διάρκεια Α Παγκόσμιου Πολέμου 1914-18 επιστρατεύτηκαν στη δίνη ενός πολέμου ο οποίος είχε μετατραπεί σε εμφύλιο στο εσωτερικό της Ρωσίας. Στη λάθος χρονική στιγμή βρέθηκαν σε λάθος μέρος και αυτή την τραγική συγκυρία την πλήρωσαν με ισόβια εξορία από την αγαπημένη τους πατρίδα. Μια 'μοίρα' που έτυχε να ζήσει και ο δικός μου Θρακιώτης παππούς, όταν άρον άρον επιστρατεύτηκε στα 17, όταν βρέθηκε να πολεμά στο πλευρό των Λευκών –άθελά του, σαν ένοχος χωρίς αιτία, όπως λέει στο τραγούδι του ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου.

Στους «Εμιγκρέδες» παρουσιάζονται οι ιστορίες όσων εξ αυτών των ρώσων προσφύγων εγκαταστάθηκαν στην Καβάλα, μεταξύ των οποίων υπήρξαν και άνθρωποι σημαντικοί, που πολλοί από αυτούς ξεχώρισαν και στα δικά μας κοινωνικά πράγματα. Αρκετοί μάλιστα από τους φιλοξενηθέντες αναδείχθηκαν σε μεγάλες προσωπικότητες και βοήθησαν τον Αγώνα της Παλιγγενεσίας, όπως ο Καποδίστριας.

Οι ρώσοι εμιγκρέδες κατά κανόνα ήταν νέοι άνδρες στην παραγωγικότερη ηλικία, με ανώτερες σπουδές και λαμπρές καριέρες. Το καθεστώς των Σοβιέτ, όχι μόνο δεν επέτρεψε την επιστροφή τους στην πατρίδα, αλλά τους αφαίρεσε και την υπηκοότητα, μετατρέποντάς τους σε ανέστιους πλάνητες σε όλο τον κόσμο.

Η Ελλάδα, παρά τα τεράστια προβλήματα της Μικρασιατικής καταστροφής και της πλημμύρας των προσφύγων, δέχθηκε τους «εμιγκρέδες» με αισθήματα φιλίας και αγάπης, χορηγώντας άδεια εγκατάστασης και εργασίας. Οι εμιγκρέδες ξεπλήρωσαν το χρέος τους προσφέροντας τις δεξιότητές τους στην ανοικοδόμηση της νέας Ελλάδας που προέκυψε μετά το τέλος του Α Παγκόσμιου Πολέμου.

Αν και δεν γνωρίζουμε τον αριθμό τους. υποθέτουμε ότι ήταν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες και σκόρπισαν σε ολόκληρη την Ευρώπη φθάνοντας μέχρι την Αμερική. Στην Ελλάδα ήλθαν μερικές δεκάδες χιλιάδες. Επέλεγαν να εγκατασταθούν στην θρησκευτικώς ομόδοξη Ελλάδα για να είναι όσο πιο κοντά στην πατρίδα τους, ελπίζοντας πάντοτε στη επιστροφή.

Ο βίος και η πολιτεία πολλών από αυτών των πολιτών, περνά μέσα απ' τις σελίδες των «Εμιγκρέδων» του Ν. Δ. Το αξιόλογο αυτό βιβλίο αναμένεται να παρουσιαστεί την προσεχή Τρίτη 28 Μαίου, σε εκδήλωση της Συμπαράταξης Πολιτών, στη Δημοτική Καπναποθήκη. Ομιλητές: Μπάμπης Γαμβρέλης, Δημήτρης Εμμανουηλίδης, Στάθης Κερκίδης.ώρα 20.00 μμ.

Share

2009©Kavalacity.net