Εκτύπωση

Λαϊκισμός και αυλοκολακεία

Συγγραφέας: Κώστας Τσιαχρής.... Δημοσίευση στη κατηγορία Ο Κώστας Τσιαχρής γράφει...

Σας άρεσε το άρθρο?
(6 ψήφοι, μέση τιμή 5.00 από τα 5 αστέρια)

 modern art paintingΔιαβάζοντας κανείς, τώρα τελευταία, άρθρα ή παρακολουθώντας εκπομπές ανάλυσης της πολιτικής επικαιρότητας, παρατηρεί με πόσο μεγάλη ευκολία χρησιμοποιείται από τους σχολιαστές η έννοια του λαϊκισμού,

προκειμένου να πεισθεί η κοινή γνώμη για την αναγκαιότητα λήψης σκληρών αλλά αναγκαίων αποφάσεων. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι κάθε τοποθέτηση που αποκλίνει από την εφαρμογή ενός προγράμματος άτεγκτης δημοσιονομικής πειθαρχίας και ριζικής ανασύνταξης του κρατικού μηχανισμού, επικρίνεται δριμύτατα ως δημαγωγική απόπειρα, ως λαϊκιστική κορώνα που διακονεί ύποπτες προθέσεις. Αντίθετα, η αποφυγή του λαϊκιστικού ξεπεσμού ισοδυναμεί με την επίδειξη αποφασιστικότητας και υπευθυνότητας, τόσο από την πλευρά των πολιτικών δυνάμεων όσο και των κοινωνικών στρωμάτων.

Φυσικά, το να παίρνει η πολιτική ηγεσία ενός τόπου τις σωστές αποφάσεις αποτελεί για τον τόπο αυτόν ευλογία. Και βέβαια, ο λαϊκισμός είναι ένα επικίνδυνο έλκος μέσα στα σπλάχνα μιας κοινωνίας, αφού καθυστερεί ή αναχαιτίζει σημαντικές πρωτοβουλίες για την απαραίτητη αναβάθμισή της. Σίγουρα, είναι επιβεβλημένο να διαπαιδαγωγείται ο λαός ώστε να επιδεικνύει σε δύσκολες στιγμές την απαιτούμενη ωριμότητα για τη μετάβαση σε μία καινούργια εποχή. Κανείς, νομίζω, δεν έχει αντίρρηση όσον αφορά τις παραπάνω παρατηρήσεις. Ο σχολαστικός όμως παρατηρητής δεν μπορεί να μη σταθεί σε κάποιες λεπτομέρειες ιδιαίτερα αποκαλυπτικές, αν μάλιστα πλησιάσει με το φακό της αμφισβήτησης πιο κοντά σε όλες αυτές τις διακηρύξεις περί λαϊκισμού. Ακολουθήστε με για να δούμε μερικά πράγματα πιο καθαρά.

 Ας διαλύσουμε πρώτα έναν μύθο που πάει να δημιουργηθεί: κάθε αντίδραση σε μία προτεινόμενη πολιτική σάρωσης των υπαρχουσών δομών δεν είναι έκφραση λαϊκισμού. Αν βιαστείτε να επικρίνετε τη διαπίστωση αυτή ως αφελή, κάντε τον κόπο και παρακολουθήστε τα λεγόμενα σοβαρά δελτία ειδήσεων, ιδιαίτερα τις ενότητες που σχετίζονται με τη δεινή, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, κατάσταση της χώρας. Στις περισσότερες των περιπτώσεων θα βρεθείτε αντιμέτωποι με μία συστηματική εκστρατεία ενοχοποίησης της εναλλακτικής πρότασης. Όποιος αμφισβητεί την προτεινόμενη από τους τηλεαστέρες - δημοσιογράφους συνταγή, στιγματίζεται αυτόματα ως λαϊκιστής. Έτσι, η δημοκοπία χρησιμοποιείται ως το άλλοθι μιας ηγετικής τάξης που επιδιώκει όχι μόνο να επιβάλει τις διεκδικήσεις της, αλλά και να πείσει τις μάζες ότι αυτό συνιστά την υγιέστερη πρόταση για το μέλλον της δημοκρατίας και τη μακροπρόθεσμη ευημερία τους. Στην περίπτωση αυτή, λαϊκιστής και αντιρρησίας αποκτούν μία κοινή προσωπίδα που περιφέρεται ως σκιάχτρο σε κάθε φιλήσυχο πολίτη, προκειμένου να τον βάλει στη θέση του, αν τολμήσει και παρασυρθεί από τις εύηχες ρητορείες για κοινωνικό κράτος και δικαιώματα.

 Ας δημιουργήσουμε τώρα έναν καινούργιο, ή καλύτερα καινοφανή, μύθο: το δίδυμο αδελφάκι του λαϊκισμού είναι η αυλοκολακεία. Και τα δύο φαινόμενα πηγάζουν από την ίδια μήτρα, την παραφθορά της δημοκρατίας. Και τα δύο καρπίζουν ευκολότερα σε χαλεπούς καιρούς για το κοινωνικό σύνολο. Και τα δύο ξεριζώνονται με πολύ μεγάλο κόπο, αφού έχουν το χάρισμα να ξυπνούν την καχυποψία των πολιτών σε κάθε απόπειρα ανατροπής τους. Ιδιαίτερα στα μέσα ενημέρωσης, η αυλοκολακεία εμφανίζεται συνήθως κάτω από το ένδυμα της σοβαρής προσέγγισης των πολιτικών πραγμάτων. Δανείζεται το κύρος των βροντερών τίτλων και των βαθυστόχαστων αναλύσεων ώστε να μην προδοθεί. Συμμαχεί με τους κατάλληλους ανθρώπους τους οποίους και φιλοξενεί με εκπληκτική συχνότητα στις οθόνες, στα μικρόφωνα και στις στήλες. Κι από αυτή τη θέση ισχύος εκσφενδονίζει κατηγορητήρια εναντίον κάθε είδους αντίστασης στις εκσυγχρονιστικές πολιτικές, χωρίς να διακρίνει το δίκαιο ή το άδικο των αιτημάτων. Τότε λοιπόν το να διαμαρτύρεται κανείς για τη μισθολογική εξαθλίωση των ιδιωτικών και των δημοσίων υπαλλήλων, για την απουσία βιβλίων στα σχολεία, για τις οριζόντιες και κάθετες περικοπές κοινωνικών παροχών, για τα δυσβάσταχτα φορολογικά άχθη, για τη μη ανταποδοτικότητα της φορολόγησης και για άλλες τέτοιες συμμορφώσεις στις απαιτήσεις των καιρών, χαρακτηρίζεται αβίαστα ως ανάρμοστος λαϊκισμός.

 Ωστόσο, για να προλάβουμε τυχόν ενστάσεις, ας ξεκαθαρίσουμε και το εξής. Όσοι διαμαρτύρονται δεν έχουν πάντοτε αγνές προθέσεις. Κάτω από τη διαμαρτυρία μπορεί όντως να κρύβονται συντεχνιακά ή και ατομικά συμφέροντα που ανακόπτουν την πορεία μιας προβληματικής κοινωνίας προς την εξυγίανση. Και σε τελική ανάλυση, δεν είναι ασυνήθιστο να υφέρπει σε πολλές από αυτές τις αντιδραστικές κινήσεις ο πραγματικός λαϊκισμός. Αυτό όμως δεν αμβλύνει τη νοσηρότητα του να χρησιμοποιείται η κατηγορία της δημαγωγίας ως καπνογόνο για να διαλύει την αγωνιστική διάθεση των πολιτών και να καλύπτει την απροκάλυπτη δουλικότητα προς την εξουσία. Εναπόκειται στην κρίση και στη διαίσθηση των σκεπτόμενων πολιτών να ξεχωρίζουν τόσο τη μία όσο και την άλλη περίπτωση.

Τσιαχρής Κώστας
29/12/2011

Share

2009©Kavalacity.net